Giá xăng dầu tăng mạnh cộng với việc mở rộng Hà Nội đã khiến cho lượng khách đi xe buýt tăng đột biến. Nhiều tuyến buýt đã quá tải, nay lại càng quá tải. Thành phố vẫn chưa có giải pháp nào khả dĩ để khắc phục tình trạng này.

Một cảnh ken đặc người trên xe buýt chặng Kim Mã - Phùng, lúc 17 giờ 50 phút ngày 6/8 Ảnh: Phạm Yên

Xe buýt “một chân”

Tuyến buýt số 32 ( Nhổn- Giáp Bát), từ lâu đã trong tình trạng quá tải. Thế nhưng, những ngày đầu tháng 8 này, tuyến 32 lại càng phải oằn mình vì lượng khách tăng mạnh vào giờ cao điểm.

Anh H. làm việc tại khu vực Nhổn, thường đi xe buýt 32 đã tìm cách “chạy đua” để có chỗ ngồi trên xe buýt bằng cách đi sớm, về muộn.

“Nhiều khi không thể đi đúng giờ, nên vẫn chịu cảnh đi xe buýt “một chân” – anh H. bức xúc.

Tuyến 32 hiện có 25 xe buýt với khoảng 348 lượt chuyến/ngày nhưng lại phải gánh 25.000 lượt khách/ngày (cả vé tháng và vé lượt). Trong khi đó, có đến 60% số khách này lại tập trung vào giờ cao điểm (sáng từ 6giờ30 đến 8giờ30; chiều từ 16giờ30 đến 19giờ).

Vì lẽ đó, vào giờ cao điểm, nhiều xe buýt đã phải chở gấp đôi khách so với công suất thiết kế. Tức là xe buýt 90 chỗ phải  “nhồi”  180 đến 200 khách. Hành khách đứng trong tư thế “úp thìa” và nhiều người phải đứng một chân. Nhưng đó vẫn là điều may mắn vì nhiều hành khách không có cơ hội lên xe do xe buýt không thể “nhồi” hơn được nữa.

Nhiều vụ cãi vã, thậm chí xô xát giữa khách và nhà xe đã xảy ra cũng chỉ vì xe quá tải. “Nhiều chuyến xe đi từ Nhổn về đến Cầu Giấy đã chật cứng khách, trong khi đó tuyến đường còn già nửa” - một cán bộ của Tổng Cty Vận tải Hà Nội thừa nhận.

Tương tự, tuyến số 2 (Bác Cổ- Ba La) là tuyến nối Hà Nội - Hà Đông cũng trở nên quá tải. Thế nhưng tháng 8 này, tuyến buýt phải gồng mình gánh thêm lượng khách đi vé tháng tăng gần 40% so với tháng 7.

Theo Tổng Cty Vận tải Hà Nội, trên nhiều tuyến buýt, tình trạng quá tải đang diễn ra và ngày càng gay gắt như tuyến 26 ( Mai Động-Mỹ Đình), tuyến số 8 (Long Biên - Ngũ Hiệp), tuyến số 22 (Bến xe Gia Lâm - Bệnh viện 103 Hà Đông)...

Theo báo cáo mới nhất của của Tổng Cty Vận tải Hà Nội trong 5 ngày đầu tháng 8/2008, lượng học sinh, sinh viên đi xe buýt vé tháng (1 tuyến và liên tuyến) đã tăng 50,9% so với tháng 7/2008. Tương tự, lượng cán bộ, công chức đi xe buýt những ngày đầu tháng 8/2008 cũng tăng 14,5% so với tháng 7/2008 nâng tổng số khách đi xe buýt vé tháng lên hơn 138.000 khách.

Thêm nhiều người dân lựa chọn phương tiện đi lại là xe buýt Ảnh: Phạm Yên

Những nguyên nhân dẫn đến xe buýt Hà Nội quá tải trong tháng 8/2008 là: Do là đầu năm học, lượng học sinh, sinh viên tăng mạnh.

Thứ hai là, do giá nguyên liệu tăng mạnh trong khi đó giá vé tháng xe buýt lại quá rẻ dẫn đến lượng khách đi vé tháng tăng đột biến (kể cả công chức lẫn học sinh, sinh viên).

Ví như, một hành khách là cán bộ chỉ phải bỏ ra 80.000 đồng mua vé tháng liên tuyến và sẽ được đi xe buýt không hạn chế. Trong khi đó, số tiền đó chỉ mua được 4 lít xăng và chỉ đi xe máy trong 1 tuần. Với học sinh, sinh viên trong bối cảnh tăng giá xăng thì lựa chọn tối ưu là xe buýt. 

Lý do thứ ba được đề cập đến là việc Hà Nội mở rộng cũng làm tăng nhu cầu đi lại của công dân Thủ đô. Theo nhận định của một số chuyên gia, lượng hành khách sử dụng xe buýt trong thời gian tới sẽ tiếp tục tăng.

Vậy, Hà Nội có giải pháp gì để giải quyết tình trạng “xe buýt một chân”?  Tăng phương tiện? Rất khó, vì hầu hết các tuyến buýt đều có tần suất chạy quá dày đặc nên không thể nhồi thêm xe vào tuyến được. Việc đặt hàng mở thêm tuyến, hoặc đấu thầu tuyến mới cũng được tính đến, song những tuyến mới khó có thể chia sẻ với những tuyến buýt đã quá tải.

Hiện, Sở GTVT Hà Nội cũng chuẩn bị tổ chức tuyến buýt chuyên chở cán bộ, công chức đi làm giữa Hà Nội và Hà Đông nhưng việc này cũng chỉ góp phần nhỏ vào việc giảm tải cho một số tuyến buýt hiện có trên trục đường Nguyễn Trãi.

Theo một số chuyên gia, trong lúc xe buýt đã quá tải, Hà Nội phải đưa xe buýt khối lượng lớn vào hoạt động. Thế nhưng, dự án này đang tiến triển chậm và chưa biết đến bao giờ Hà Nội mới có xe buýt loại này.

Có thể thấy, nhu cầu đi lại bằng phương tiện vận tải công cộng của người Thủ đô tăng mạnh là một tín hiệu mừng. Tiếc thay, dù biết trước xu hướng này nhưng các cơ quan chức năng lại chưa chủ động đón nhận. 

Theo Phùng Sưởng (Tiền Phong)